BAKAR

Opis:

Esencijalni mineral u tragovima važan kao katalizator oksido-redukcijskih procesa organizma.

Pronađen:

- europski orasi
- indijski orasi
- lješnjaci
- bademi
- kikiriki
- sjemenke suncokreta
- bućine sjemenke
- sezamove sjemenke
- iznutrice (teleća jetra)
- morska hrana (školjke i rakovi)
- gljive (šampinjoni)
- čokolada
- leguminoze
- lisnato i zeleno povrće
- leća
- solanaceae

Uloga:

- može formirati hemoglobin
- formira melanin
- umanjuje nivo kolesterola
- sprječava užegnuće masnih kiselina
- održava strukturu stanice
- sudjeluje u stvaranju elastina i kolagena
- izgrađuje oksido-redukcijske enzime (SOD, citokrom c-oksidaza) i povisuje njihovu razinu

Sipmtomi pomanjkanja:

- vrlo rijetko
- najčešće uzrokovan genetskim poremećajem (aceruloplazminemija)
- anemija
- gubitak kose i okusa
- opća slabost
- otežano disanje - emfizem
- lomljivost kostiju
- kronična ili rekurentna dijareja
- depigmentacija kose
- zaostajanje u rastu
- zadržavanje vode
- iritabilnost
- visoka razina kolesterola u krvi
- razvoj ishemijske bolesti srca
- spontani pobačaj, oštećenje fetusa, oštećenje neuralne cijevi
- povišen rizik od raka debelog crijeva

Terapeutske doze:

2 - 3 mg uz cink (cink:bakar 10:1 - 15:1)
Američki RDA: 2 mg
Europski RDA: 1 mg

Najveća sigurna razina:

5 mg dugotrajno
8 mg kratkotrajno

Nuspojave:

Doze iznad 10 mg mogu uzrokovati bol u stomaku, mučninu, povraćanje i bolove u mišićima.

AKUTNO TROVANJE:
- nakon konzumacije kontaminirane vode ili hrane
- abdominalna bol, mučnina, povraćanje, dijareja

Kontraindikacije:

Međudjelovanja:

- penicilin povećava izlučivanje bakra urinom
- cink potiče stvaranje bakar-vezujućeg proteina i tako povećava apsorpciju

Rizične skupine:

- dojenčad hranjena isključivo kravljim mlijekom i formulama baziranim na kravljem mlijeku
- nedonoščad i dojenčad niske porođajne težine
- dojenčad i djeca s prolongiranom dijarejom
- dojenčad i djeca koja se oporavljaju od malnutricije
- osobe s malapsorpcijskim sindromom
- osobe oboljele od celijakije i sprue-a
- osobe sa sindromom kratkog crijeva
- pacijenti s potpunom parenteralnom prehranom
- osobe s opekotinama višeg stupnja

Kompozicijske formule:

- suplementi su dostupni u obliku bakrovog oksida, glukonata, sulfata i aminokiselinskih kelata
- najčešće u obliku vitaminsko-mineralnih formula

Ostale bilješke:

- bakar se pohranjuje u jetri