CINK

Opis:

Esencijalni mineral s antioksidantivnim i imunostimulativnim djelovanjem.

Pronađen:

- kamenice, haringe, jastog
- pšenične klice
- raž
- bućine sjemenke
- sjemenke suncokreta i sezama
- mlijeko
- piletina, puretina (tamno meso)
- jetra (goveđa)
- jaja
- pivski kvasac
- orašasti plodovi
- mahunarke i lisnato povrće
- gljive

Uloga:

- djeluje protiv slobodnih radikala
- jača imunološki sustav i otpornost na infekcije
- potiče ponovnu aktivnost i rast timusa
- povećava aktivnost NK stanica
- potiče produkciju antitijela
- može imati antivirusno djelovanje
- održava fertilitet
- održava normalan rast djece
- održava normalnu sintezu proteina
- potpomaže zacjeljivanje rana
- čuva vid
- djeluje kao strukturna komponenta nekih proteina, neuropeptida, hormona i hormonskih receptora
- sastavni je dio enzima koji se bore protiv oksidativnog stresa
- sudjeluje u reguliranju genske ekspresije

Sipmtomi pomanjkanja:

- bijele točkice na noktima
- gubitak okusa i mirisa
- izostanak spolnog razvoja adolescenata
- neredoviti menstrualni ciklus
- neplodnost i smanjena seksualna funkcija odraslih
- slabo zacjeljivanje rana
- gubitak kose
- smanjena otpornost i povećana osjetljivost na infekcije
- smanjena salivacija
- kožne lezije
- akne
- umor i iscrpljenost
- mentalna letargija
- prostatitis

Terapeutske doze:

15 - 50 mg (uz bakar)
Europski RDA: 10 mg

Najveća sigurna razina:

15 mg dugotrajno

Nuspojave:

- može uzrokovati iritaciju probavnog sustava - uzimati cink uz jelo

Kontraindikacije:

- oprez - bolesti jetre i bubrega

Međudjelovanja:

INTERAKCIJE S LIJEKOVIMA:
- kinoloni i tetraciklini mogu interferirati sa suplementima cinka - umanjena apsorpcija cinka i antibiotika

NUTRITIVNE INTERAKCIJE:
- visoke doze cinka mogu poremetiti apsorpciju željeza i bakra
- kava umanjuje apsorpciju cinka - popiti je barem sat iza ili 2 sata prije primjene suplemenata
- vlakna i fitati u prehrani umanjuju apsorpciju cinka

Rizične skupine:

- nedonošćad i novorođenčad s niskom porođajnom težinom
- starija dojenčad s neadekvatnim unosom
- adolescenti
- trudnice i dojilje
- pacijenti s potpunom parenteralnom prehranom
- osobe s kroničnom dijarejom
- osobe oboljele od kroničnih intestinalnih bolesti
- oboljeli od celijakije
- oboljeli od kroničnih bubrežnih bolesti
- sportaši
- stariji od 65 godina
- vegani i vegetarijanci
- dijabetičari
- oboljeli od HIV-a (viši stadij - veći rizik)
- osobe na dugotrajnoj terapiji antikonvulzivima
- osobe na dugotrajnoj terapiji diureticima

Kompozicijske formule:

- suplementi najčešće dolaze u obliku cinkovog oksida, citrata, acetata, glukonata, pikolinata i sulfata
- najbolja apsorpcija - pikolinat
- kelat cinka i L-metionina - najbolja apsorpcija i iskoristivost
- vitaminsko-mineralne formule, formule za kožu
- u sastavu nazalnih sprejeva, pastila i gelova za lokalnu primjenu

Ostale bilješke:

- za apsorpciju cinka su potrebni proteini, iz hrane se apsorbira u količini od 20-40%
- izlučuje se ejakulacijom