SELEN

Opis:

Esencijalni mikroelement važan za sintezu antioksidativnih enzima.

Pronađen:

- brazilski orah
- iznutrice
- riba (tuna, losos, iverak)
- škampi
- svježi luk
- pivski kvasac

Uloga:

- antioksidans
- sudjeluje u sintezi proteina
- usporava napredovanje HIV infekcije
- gradi glutation peroksidazu
- umanjuje simptome menopauze
- obnavlja antioksidativno djelovanje vitamina E i C

Sipmtomi pomanjkanja:

- usporen rast
- rano starenje
- sterilitet
- povećan rizik od nastanka raka i srčanih bolesti
- povećana osjetljivost na psihički stres
- poremećaj metabolizma joda (hipotireoza)

Terapeutske doze:

100 - 200 mcg
RDA: 55 mcg

Najveća sigurna razina:

200 mcg dugotrajno
700 mcg kratkotrajno

Nuspojave:

- vrtoglavica
- mučnina
- gubitak kose
- lomljivi nokti
- neurološki poremećaji
- gastrointestinalne tegobe
- umor
- iritabilnost
- miris daha na češnjak
- kožni osipi

AKUTNO TROVANJE:
- letalna doza: 23 mg

Kontraindikacije:

Međudjelovanja:

INTERAKCIJE S LIJEKOVIMA:
- valproat i cisplatin mogu umanjiti serumski selen

NUTRITIVNE INTERAKCIJE:
- sinergijsko djelovanje s vitaminom E i C

Rizične skupine:

- pacijenti koji su dugo na parenteralnoj prehrani
- oboljeli od Chronove bolesti i ulceroznog kolitisa
- osobe oboljele od fenilketonurije i ketoacidurije razgradnih aminokiselina
- djeca koja su dugo hranjena dojenačkim formulama s niskim sadržajem selena
- osobe kojima je kirurški odrstranjen dio tankog crijeva

Kompozicijske formule:

- najčešće u obliku L-selenometionina, anorganske soli selenata i selenita
- selenat i selenit - jako slaba iskoristivost
- najbolja iskoristivost - kvasci obogaćeni selenom
- u kombinaciji s vitaminom E, vitaminsko - mineralne formule

Ostale bilješke:

- selen se zajedno s cinkom i rubidijem izlučuje ejakulatom